تارنمای شخصی محمد فاضل شوکتی مجموعه آثار و نوشته ها ودلنوشته و پژوهش های شخصی

سردار عزیز خان مکری

نسب عزیزخان که فرزند (محمد سلطان مکری) می‌باشد به قبادخان مکری یکی از بیگزادەگان ایل مکری می‌رسد. سردارکل در سال ۱۱۷۱ هجری شمسی در روستای نستان منطقه گورک (از طوایف مرادبیگی) یکی از روستاهای توابع شهرستان سردشت است متولد شد. او یکی از کُردهای اهل سنت بود که بیش از ۳۰ سال برای حکومت قاجار خدمت نمود. عزیزخان پس از رسیدن به سن بلوغ در اوج گمنامی به سرد می‌برد و بیشتر اوقات خود را به شکار کبک سپری می‌کرد و از این طریق امرارمعاش می‌کرد و حتی مدتی به (عه‌زیز که‌وگر) مشهور بود. در دوران ایل خلکی با این ایل ارتباط پیدا می‌کند و با رئیس ایل (علی مردان بیگ) رفت و آمد بیشتری داشت و بارها در روستاهای اینگیجه و قاجر و بوکان چندین روز مهمان بیگ زادگان این منطقه می‌شد و به تفریح و شکار می‌پرداخت.[۵]او به واسطهٔ مرتضی خان خلکی و برادر زاده اش سرتیپ فرخ خان با درجهٔ یاوری در فوج ششم تبریز وارد خدمت نظام می‌شود و بعد از مدتی که لیاقت خود را نشان داد در تهران به مقام آجودان باشی رسید و در پیشگاه امیرکبیر روز به روز عزیز و محترم شد.[۶]او درسال ۱۲۲۸ هجری شمسی شش دانگ بوکان را از ایل کُردتبار دهبکری به مبلغ ۱۸۵۰ خریداری نمود و از آن تاریخ به بعد بوکان بعنوان مرکز خانواده عزیزخان مکری پابه عرصه وجود گذاشت.[۷] امیرکبیر در دم مرگ هنگامی که حاج علی خان صاحب الدوله قاتل وی به دستور شاه می‌خواست رگش را بزند اینگونه وصیت می‌کند:
گر شما رگ من را می‌زنید بدانید زمانی رگ ناصرالدین شاه را زدم که دارالفنون را تاسیس نمودم اما وصیت من این است اگر من را از بین بردید در میان شما کسی هست که ایران را آباد می‌کند او کسی نیست جز عزیزخان سردار کُل سردارکل در لشکرکشی محمدشاه قاجار به هرات به سال ۱۲۵۳-۱۲۵۴ قمری، عزیزخان از جمله سران سپاهی بوده که به محاصره هرات رفته بود، در آن زمان او رتبهٔ سرهنگی فوج ششم تبریز را داشت. در ۱۵ رمضان سال ۱۲۵۳ قمری که هرات در محاصره لشکریان محمدشاه بود از جانب او پی درپی به قلعه شهر حمله می‌شد، یار محمدخان وزیر کامران میرزا امیر یاغی هرات از محمدشاه امان خواست و تقاضا کرد که کسی از جانب شاه به داخل هرات برود تا محصورین تسلیم او شوند. به دستور محمدشاه، عزیزخان سرهنگ به داخل شهر رفت و دور روز با یار محمدخان و کامران میرزا مشغول گفتگو بود.[۸]در سال ۱۲۶۹ قمری با تشریفات خاصی بفرمان ناصرالدین شاه به عزیزخان مقام سردارکل عساکر منصوره داده شد و از این تاریخ به بعد عزیزخان بعنوان سردارکل معرفی شد. در سال ۱۲۷۳ قمری با دسیسه‌های میرزاآقاخان شاه سردارکل را عزل و همه مناصب دولتی و مسئولیتها را از او گرفتند و میرزا داودخان جانشین عزیزخان شد. میرزا آقاخان نوری دشمن دیرینهٔ وی گشت و در تدراک قتل عزیزخان مکری برآمده بود که موفق نشد[۹]عزیزخان مکری درسال ۱۲۷۴ مجبور شد به منطقهٔ بوکان بازگردد و در آنجا اقامت کرد.[۱۰] سال ۱۲۷۵ قمری میرزا آقا خان نوری و جمیع افراد او از کار و امور دولتی برکنار شدند و به حکم شاه شش وزارتخانه تاسیس شد و عزیزخان را به تهران فراخواند و وزارت جنگ و سپهسالاری (سردارکل سپاه) را برعهده او گماشت.[۱۱]
ایستویک کاردار سفارت انگلیس که عزیزخان را به تاریخ ۱۴ ربیع الاول ۱۲۸۷ قمری در تبریز ملاقات کرده است در کتاب خود (سه سال اقامت در ایران) عزیزخان را چنین توصیف می‌کند: سردارکُل یکی از خدمتگذاران پیر و قدیمی ایران است؛ نامش عزیزخان است و به یکی از قبایل کُرد منتسب و مذهبش سنی است، هرچند از خانواده‌ای شریفی نیست؛ ولی میرزا تقی خان وزیر مشهور، به علت کفایت به او سمت آجودان باشی داد و بعد سردارکُل یعنی فرمانده کُل قوا شد و در ایّام جنگ ما با ایران همین سمت را داشت او مردی تنومند و درشت استخوان با چشمانی در خون گرفته است.[۱۲]عزیزخان با حضور در ریاست دارُالفُنون و ولی عهد آذربایجان و همچین وزارت جنگ نقش بسزایی را در دورهٔ قاجار ایفا کرد.

شنبه 6 دی 1393 , 20:51
5
بیشتر بخوانید

بررسی عوامل موثر در بروز و گسترش تخلفات اداری و روش های کنترل آن در ادارات دولتی

بررسی عوامل موثر در بروز و گسترش تخلفات اداری و روش های کنترل آن در ادارات دولتی
چکیده:
هدف از این پژوهش بررسی عوامل موثر در بروز و گسترش تخلفات اداری و روش های کنترل آن در ادارات دولتی شهرستان پیرانشهر بود. که به روش توصیفی انجام شد. جامعه آماری این تحقیق کارمندان ادارات دولتی شهرستان پیرانشهر می باشند که از بین آنها تعداد 120 نفر به صورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه معتبر خداداد حسینی و فرهادی نژاد (1380) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر شاخص های آمار توصیفی از آزمون های آماری دو جمله ای و فریدمن نیز استفاده شد. نتایج نشان داد که بین وضعیت اقتصادی کارکنان، ویژگی های سازمانی، ویژگی های فرهنگی، کمیت و کیفیت قوانین ،ویژگی های فردی کارکنان و بروز و گسترش فساد اداری در ادارات دولتی شهرستان پیرانشهر ارتباط وجود دارد(05/0 >(P. همچنین در بین روش های کنترل فساد اداری نیز افزایش حقوق کارکنان (34/8)، جلوگیری از فساد استخدامی(87/7)، برقراری سیستم های کنترل مالی کارآمد (65/6) به ترتیب بیشترین اهمیت را به خود اختصاص دادند (05/0p<).

شنبه 6 دی 1393 , 20:18
5
بیشتر بخوانید
1